Het Dolhuis

Op de hoek van de Lange Nieuwstraat en Agnietenstraat tot en met het Nicolaaskerkhof liggen de gebouwen van de Willem Arntsz Stichting. Een verpleeginrichting voor psychiatrische patiënten. In 1461 opgericht door Willem Arntsz

Het begon allemaal in het Willem Arntszhuis, in de volksmond ’t Dolhuis, tegenover het Fundatiehuis. Van verpleging was geen sprake. Men sloot hier ‘dulle lieden’ op om te voorkomen dat ze voor hun omgeving gevaar opleverden

Het Dolhuis was eeuwenlang een huis van jammer en ellende, waar de krankzinnigen en onnozelen voornamelijk opgesloten zaten

Zo was er de volksgewoonte om op zogenaamde derde Paasdag, ook wel Paasdrie of Paasdol genoemd, het krankzinnigenhuis voor bezoekers open te stellen.

Er was dan de kerspel-kermis van St. Nicolaas op het Nicolaaskerkhof. Er werd tot laat in de nacht gefeest en gedronken. De vaak benevelde kermisgasten bezochten dan het Dolhuis. De ongelukkigen, waarvan sommige in hokken met ketenen om ’t lichaam opgesloten waren, werden geplaagd en gesard

De regenten hebben in 1616 nog getracht om een einde aan deze mensonwaardige vertoning te maken en ‘Paaschdol’ af te schaffen. Maar het kwaad was zoo ingeworteld dat het vanzelf weer opleefde, zodat in 1621 de viering van Paasdol al weer in volle gang was, en ze bleef nog tot 1825 bestaan

Vanaf 1826 begon de hoogleraar Schroeder van der Kolk de gebreken, die aan het gesticht kleefden, te verbeteren. Met een liefderijk hart trok hij zich het lot der ongelukkigen aan en reorganiseerde de krankzinnigenverpleging drastisch. De verpleging van psychiatrische patiënten is na zijn initiatief steeds verder verbeterd

Het oorspronkelijke Willem Arntszhuis bestaat nog. Maar sindsdien zijn de gebouwen van de Willem Arntszstichting rond dit huis flink uitgebreid

1 gedachte over “Het Dolhuis

  1. Toen ik 55 jaar geleden in Utrecht kwam wonen zag de stad er heel anders uit. Ik weet dat heel veel moois is verdwenen. Jammer. Ik hoef alleen maar aan het mooie station te denken en de gebouwen er omheen. Heel erg jammer. Hoog Catharijne vind ik vreselijk.
    Annie

Een reactie plaatsen