Maand: juli 2016 (Pagina 1 van 2)

Utrecht op Zondag

[metaslider id=270]

Bloemenmarkt

31-bloemenmarkt 1953

De bloemenmarkt op het Janskerkhof in de zomer van 1953. Gemaakt door G.J. Lauwers. Hij was, evenals fotograaf F.F. vd Werf, actief met het vastleggen van het dagelijks leven in Utrecht. Hij overleed in 1958, maar zijn atelier annex fotozaak aan de Catharijnesingel bleef tot in de jaren zeventig bestaan.

De ijscokar op de voorgrond kan zo maar eens van Guido De Lorenzo zijn. Hij had sinds 1928 de Italiaanse ijssalon Venezia op de Voorstraat. Het jongetje links, zou maar wat graag een ijsje willen.

De zaterdagse bloemenmarkt is al sinds 1835 op het Janskerkhof. Daarvoor bestond de markt al op de Stadhuisbrug. De Utrechtsche Provinciale en Stads-Courant schreef in 1889:

Onder den lommer der breed gekruinde boomen is er in ons land bijna geen bloemenmarkt met de onze te vergelijken, zowel in aangenaamheid van standplaats als in weelde, overvloed en verscheidenheid van bloemen. Wie des Zaterdags dus een oogenblikje kan uitbreken zal zich met een bezoek aan het Janskerkhof een opwekkend genot verschaffen

De bloemenmarkt is bekend om zijn standwerkers, die met kreten als “Vooruit mensen, maak me los! Neem mee, zeven stuivers” hun bloemen aanprijzen. Van oudsher zijn dat kleurrijke figuren, die vooral veel kijkers aantrekken.

Toboggan

137-toboggan

Op de 3e maandag in juli in 1905 druiste het Vredenburg, maar ook Neude en Janskerkhof, van een gezellige drukte en plezier. De kermis ging van start!

Het was Hoveniersmaandag, de dag waarop de meiden en knechten van de tuinderijen rond de stad hun jaarloon kregen uitbetaald. De kermis had grote attracties met stoomcarrousel, theater- worstel- en filmtenten en poffertjeskramen

En de ‘Canadian Toboggan’. Een soort rutschbaan. Je klauterde op een aantal enge steile trappen omhoog. Op een kleedje gleed je dan op een spiraalvormige glijbaan, van wel zo’n vijftig meter lang, pijlsnel naar benee

Op de foto staat de Toboggan naast de Fruithal op het Vredenburg. Vanaf 1921 moest dit fraaie gebouw, samen met de Korenbeurs, plaats maken voor de Jaarbeursgebouwen.

In 1970 verhuisde de Jaarbeurs naar de Croeselaan. Op deze plek verrees, tegelijk met Hoog Catharijne, het Muziekcentrum. In 2014 kwam hier TivoliVredenburg voor in de plaats.

Onvervangbaar

24-singel

Begin jaren zestig werden de door Zocher aangelegde plantsoenen bedreigd, door een plan om de singels te dempen voor het toenemende autoverkeer. Onder de bevolking groeide weerstand. De Utrechtse schrijfster Clare Lennart (1899-1972) schreef in 1962 in het Utrechtsch Nieuwsblad:

“Het is niet waarschijnlijk dat de architect Zocher het plan voor deze plantsoenaanleg op de vroegere bolwerken met een stok in het zand heeft getekend. Hij was één der bekendste architecten uit die tijd en zal zijn plannen wel op papier hebben gezet.

Maar dat neemt niet weg dat deze singels en plantsoenen met zo losse hand ontworpen lijken, terwijl het hele plan tegelijk een zo grote zelfzekerheid bezit, dat het de indruk maakt van een geniale improvisatie. Zo en niet anders moest het worden, hier de bruine beuken, daar de treurwilgen, precies zo het verloop van de oever.

Het menselijk brein schept maar bij uitzondering iets volmaaktst, maar zo nu en dan komt het voor. Het kan een schilderij zijn, een muziekstuk, een gedicht, een verhaal, een gebouw, maar ook een tuin of plantsoen, waarin dan het aandeel van de natuur en van de mens volkomen in harmonie zijn”.

Clare Lennart kon het niet treffender zeggen. De singels in combinatie met de plantsoenen zijn van een onvervangbare schoonheid en een uniek bezit van Utrecht. Op deze 19e eeuwse schepping van Zocher rond de oude stad moeten wij heel zuinig zijn en heeft krachtens haar onvervangbaarheid het recht te blijven voortbestaan.

Eerste studente

23-achter de dom

De eerste vrouwelijke student in Utrecht (én in Nederland én in Europa) was Anna Maria van Schurman. Ze werd in 1636 als eerste vrouw hier aan de universiteit toegelaten.

Zij volgde de colleges van hoogleraar theologie Voetius, door een kijkluikje in een afgeschotte nis, in de kapittelzaal van de Domkanunniken. Afgeschermd van de heren studenten, om hen én de hoogleraar niet onnodig af te leiden.

Anna Maria was van jongs af aan begaafd. Zij werd talenwonder, theologe en dichteres. Ze doet ook kennis op in andere wetenschappen en had contacten met belangrijke geleerden van haar tijd, zoals Jacob Cats, Constantijn Hygens en René Descartes. Haar eruditie werd geroemd in heel Europa.

23-gevelsteenZe bleef ongehuwd om zoveel mogelijk tijd aan studie te kunnen besteden. In 1641 schreef zij een proefschrift over de geschiktheid van vrouwen voor de wetenschap.

Achter de Dom 8, één van de adressen waar ze woonde, heeft een gedenksteen met de tekst: ‘Hier woonde Anna Maria van Schurman’ (1607-1678)

Muntbrug

22-muntbrug

Het Merwedekanaal werd tussen 1880 en 1892 gegraven. De Leidsche Rijn en de Leidseweg werden door het kanaal doorsneden.

Een deel van de Leidseweg werd verlegd en er werd in 1887 een 37 meter lange en brede draaibrug aangelegd, die de nieuwe overgang vormde. Op de brug stonden 6 lantaarns, die werkten op petroleum. Na de bouw van de Rijksmunt in 1912 kreeg de Muntbrug zijn naam.

De brug werd met handkracht gedraaid. De brug- en sluiswachter kreeg aan de Kanaalweg, bij de ophaalbrug boven de Leidsche Rijn, een dienstwoning. Met twee knechten was hij dag en nacht paraat om de schepen door te laten. Later werd de bediening elektrisch.

Het scheepvaartverkeer nam toe en de schepen werden groter en sneller. Het kanaal werd nog verbreed in 1904, maar de vele sluizen en bruggen waren bottlenecks voor een snelle doorvaart.

Na de opening van het Amsterdam Rijnkanaal in 1952, welke zonder sluizen werd aangelegd, was het gedaan met de scheepvaart door het Merwedekanaal. Het bruggen- en sluizencomplex en de voormalige dienstwoningen staan nu op de rijksmonumentenlijst.

Vergeten kerk

19-predikheren kerkhof

De eerste vermelding van het ‘Preeckerskerckhoff’ is uit 1598. Maar deze plek heeft een oudere geschiedenis. In de 13e eeuw stond hier een klooster van de orde der Dominicanen of Jacobijnen. Hun derde naam was, omdat ze dat in de eerste plaats deden, Predikheren.

21-400 predikheren kerkhofHet klooster stond op de hoek met de Breedstraat. Onder het monumentale 17e eeuwse pand aan het Predikherenkerkhof 9 zijn vondsten gedaan, welke herinneren aan dit klooster. Onderdeel van het klooster was de Predikherenkerk.

Handwerkslieden als Leerlooiers, die hun nering hadden in de Lauwerstraat nabij de Oosterstroom, bezochten deze kerk. Naar deze Looiers of Lauwers zijn de Lange – en Korte Lauwerstraat vernoemd. Het zijn vermoedelijk de oudste straten van de stad.

De nabijgelegen Jacobijnenstraat herinnert nog aan deze orde der Jacobijnen. Na de reformatie in 1580 is het klooster met de Predikherenkerk gesloopt.

Filantroop

18-portret falck

Deze wat nors kijkende man op een gevel aan het Pieterskerkhof 18 is Jonkheer Meester Anton Reinhard Falck. Het is het ingangsgebouw uit 1898 van de voormalige Diaconieschool 3 aan de Kromme Nieuwegracht.

Na een leven als staatsman ten tijde van koning Wilhelm I werd Falck (1831-1894) filantroop en wijdde zijn leven o.m. aan opvoeding van armen en behoeftige kinderen. De gehele gevel is gewijd aan hem.

Want op een andere gevelsteen lezen we deze huldeblijk: ‘Ter nagedachtenis van Mr. Anton Reinard Falck die van 1862 tot 1894 de Ned. Herv. Gemeente als Armverzorger gediend heeft en in het bijzonder de belangen van hare Diaconiescholen…’

In Tuindorp, aan de van Lieflandlaan, bestond van 1951 tot 1978 nog een Nederduitsche Hervormde Gemeenteschool voor Kleuter- en Lager onderwijs met zijn naam.

Kijk ook eens op ‘Geveltekens in Utrecht’ http://ugtf.nl/wp/

18-falck-compleet

K & W

17-mariaplaats

Dat was schrikken, toen in maart 1989 het 150 jaar oude gebouw van Kunsten en Wetenschappen op de Mariaplaats geheel uitbrandde. Sinds 1974 in gebruik door het Utrechts Conservatorium.

Het was in 1847 de eerste concertzaal in Nederland, maar had vanaf het begin een multiculturele functie. Er waren o.m. ook exposities te zien.

Het muziekaanbod in het Utrechtse was van grote kwaliteit. Grote namen traden hier op. De componist Johannes Brahms stond drie maal als dirigent in K & W en had het hier goed naar zijn zin.

Na een concert in Amsterdam had Brahms gezegd: ‘Jullie zijn beste mensen, maar slechte musici. Musiceren doe ik verder alleen nog in Utrecht. Naar Amsterdam kom ik alleen nog om goed te eten’…

#utrechtcentum #domstad #cultuur #utrechthistorie #oudutrecht

Groenteman

16-fruit-01

Om deze blikvanger kun je niet heen! De kleine middenstander met zijn buurtwinkel op de hoek van de Catharijnesingel en de Schroeder van der Kolkstraat heeft indertijd groot uitgepakt met deze muurreclame. Hier zat dus duidelijk een groente- en fruitwinkel op de hoek!

De zaak zat er vanaf 1925 en zal over klandizie niet te klagen hebben gehad. Het Stads en Academisch Ziekenhuis zat vlakbij. De fruitmanden uit deze winkel waren vermoedelijk niet aan te slepen. Boven de winkel zelf lezen we nog de opschriften ‘delicatessen’ en comestibles’.

In 1989 verhuisde het AZU ziekenhuis naar De Uithof en was het gedaan met de nering van de groente- en fruitwinkel. Nu zit restaurant Amerikana er.

#utrecht #domstad #muurreclame

Pagina 1 of 2

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén