Maand: juni 2016

Utrechts Torentje…

07-maliebaan 108

Aan het eind van de Maliebaan aan het Oorsprongpark staat dit fraaie pand. Het is in 1893 gebouwd in wat men noemt Hollandse Neo-Renaissancestijl stijl, met op de hoek een uitbundig (Utrechts…) torentje.

Het hoekpand is in combinatie met de overige huizen aan het Oorsprongpark een ontwerp van architect Derk Semmelink. Daarbij is, voor het eerst, afgeweken van een lange lijnrechte huizenrij.

De eerste bewoner van dit pand was de rijke familie de Wit, eigenaar van zagerij en houthandel ‘De Ster’ aan de Leidseweg in de wijk Lombok

De Maliebaan werd in WO II ook wel de Nederlandse “Unter den Linden” genoemd, vanwege het grote aantal kantoren van de Nazi’s en de NSB

Dit was het kantoor van de Luftwaffe Nachrichten Abteilung, de nieuwsafdeling van de Duitse Luftwaffe. Die onder leiding stond van Hermann Göring.

Het is nu in gebruik als kantoorvilla

08-maliebaan 108

Vliegende schotel geland!

06-800-schotel

Sinds die vliegende schotel op het dak van ‘De Inktpot’ is geland, is het aantal UFO waarnemingen boven de stad drastisch afgenomen…

Hoe zat het ook al weer? Hoe kwam die schotel daar terecht? In 1999, in de aanloop naar de millennium wisseling had de stad een grandioze stadsexpositie ‘Panorama 2000’. Met verschillende kunstwerken, die op daken van huizen en gebouwen waren geplaatst, verspreid door de stad.

Vanaf de Domtoren, het middelpunt van de expositie, waren deze het beste te zien. Met een lift, voor deze gelegenheid tegen de Dom aangezet, zoefde je naar boven.

Daar begon het turen, al of niet met verrekijker, naar de kunstobjecten. Op het Domplein zat een enorme huismus op een dakrand; op de Vismarkt keek je door een glazen dak rechtstreeks bij de bewoners naar binnen; huize Oudaen was ingepakt als een heus stadskasteel, en zo meer. Na afloop kregen we een (Dom)klokje om de nek gehangen!

En natuurlijk de ‘UFO’, met een diameter van 12 m, uitstekend over de rand van het dak van NS! Het object getiteld ‘Zover’, gemaakt door beeldhouwer Marc Ruygrok, is na enig gesteggel of die weer moest opstijgen, aangekocht door de NS.

En sindsdien een blijvende blikvanger!

Het Hanengeschrei

hanen geschrei 800

Vanaf de Choorstraat kijken we door de 10 m lange steeg het Hanengeschrei in naar de Kalisbrug op de Vismarkt. In de 16e eeuw bestond deze steeg reeds. De oorsprong van de naam is niet helder. Er zijn twee verklaringen:

De naam zou een verbastering zijn van ‘Hanentret’, de naam van een huis in een steeg nabij de Buurkerk en die naam zou weer afgeleid zijn van een pluimveemarkt, op of nabij de Steenweg.

Hanengeschrei is latijn voor galli cantus en komt uit het verhaal van de verloochening van Petrus. Petrus huilde tranen van berouw, toen hij bij het kraaien (cantus) van de haan (galli) besefte dat hij Christus had verloochend.

Hoe het ook zij, de steeg heeft anderen tot inspiratie gediend. Zo dichtte Kees Stip op jolige wijze in 1935 ‘Ik heb haar gezoend in Het Hanengeschrei…’ Als je weer eens in de buurt bent, dan kan je het volledige gedicht ter plekke lezen.

Voormalig stadsdichter Ingmar Heytze bezong in 2001 ook het Hanengeschrei, maar deed het bedachtzamer en melancholieker:

Je kunt hier door je neus gaan zingen,
hard en dun, over de zoektocht
naar een hart van zuiver goud.
Zo word je vanzelf wel oud.

Intussen raakt je stem gehavend,
ijl en vals. Op warme dagen
kiert het zonlicht door je ribben
en je rauwgeschreeuwde longen.

Inmiddels ligt je pad bezaaid
met harten van gebroken glas
en smeltend ijs, van steen en lood,
oud ijzer, schroot en stro en hout;

je hebt je hond al doodgezongen
en je vingers worden koud.

Rijksmunt

115-rijksmunt

Eeuwenlang werd het muntgeld geslagen in het oude Cecileaklooster aan de Oudegracht (waar nu het voormalig Hoofdpostkantoor staat)

In 1912 kwam op het terrein van de voormalige Utrechtse Beetwortel- en Suikerfabriek op de hoek van de Leidseweg een nieuw gebouw. Nabij de splitsing Leidsche Rijn en Merwedekanaal voor de aanvoer van grondstoffen.

Door de jaren heen, wijzigde het maken van munten niet. Dat veranderde met de komst van de euro. Er werd zelfs overwogen een deel van het gebouw te slopen. Gelukkig werd het in 2000 Rijksmonument.

Van 2004 tot 2013 was hier het Geldmuseum gevestigd. Door stopzetting van rijkssubsidie moest het museum sluiten.

De Koninklijke Nederlandse Munt slaat ook voor andere landen munten. Eind 2015 ging de Rijksmunt bijna financieel ten onder, door een slecht afgelopen opdracht in Chili. Sindsdien is het voortbestaan van dit staatsbedrijf in de huidige vorm onzeker.

Het geld wat stom is, maakt recht wat krom is…. gaat dus hier niet op…

De Kolfbaan

04-leeuwekop

In een vervlogen tijd, dat je nog overal kleine aardige winkeltjes had, was in de Lange Nieuwstraat 43 de vloerbedekkingszaak van W.A. Muijsert gevestigd, met direct ernaast een drogisterij. Aan de andere kant een huis verder, op de hoek van de Dorstige Hartsteeg, zit nog de herberg ‘De Drie Dorstige Herten’.

De zaken gingen goed, want in 1867 kreeg dit huis een fraaie winkelpui met leeuwenkop. Waarom een leeuwenkop heb ik niet kunnen achterhalen…

Achter dit pand tot en met de herberg lag vroeger een Kolfbaan, met de ingang aan de Dorstige Hartsteeg. Het Kolfspel was in de 18e en het begin van de 19e eeuw zeer populair. Alleen al in deze stad bestonden in 1792 meer dan 20 banen.

Deze vervallen Kolfbaan uit de 17e eeuw, 21 m lang en bijna 6 m breed, was als bergruimte in gebruik. In 1989 is de baan steen voor steen en balk voor balk gedemonteerd en naar ‘Het Vechthuis’ aan de Jagerskade overgebracht, gerestaureerd en weer als Kolfbaan in gebruik genomen.

Door het verplaatsen van de voormalige Kolfbaan achter het pand Lange Nieuwstraat 43, kwam ruimte vrij voor de nieuwbouw van woningen in de Dorstige Hartsteeg.

3e Buurkerksteeg

03-buurkerk steeg

Een doorkijkje vanaf het Buurkerkhof naar de Donkerstraat met zicht op het Huis Zoudenbalch met zijn rode luiken.

Evert Zoudenbalch was een invloedrijk man. Hij liet vanaf 1467 een vorstelijke woning bouwen, een stadskasteel in de Donkerstraat; het Zoudenbalchhuis.

Om in de smalle en sombere Donkerstraat meer licht te brengen, kocht en sloopte hij huizen aan de overkant en liet er de Zoudenbalchstraat aanleggen. Nu de 3e Buurkerksteeg. Maar ook breidde hij zo de toegang tot zijn Huis uit.

Achter het Huis was een grote hof. Via een ruime achterpoort in de Mariastraat was deze hof te bereiken.

Het Huis had verschillende bestemmingen. Zo was het een weeshuis, ambachtsschool en zelfs als pakhuis in gebruik. Het is in 2011 van binnen omgebouwd tot stadsappartementen.

Jacobikerkhof

01-jacobikerk 960

 

De Jacobikerk stamt uit de 13e eeuw. Gek idee eigenlijk dat het vroeger een katholieke kerk was, maar vanaf 1586 is zij protestants.

De patroonheilige was de apostel Jacobus, en de kerk werd dan ook bezocht door pelgrims op weg naar Santiago de Compostella. De Jacobsschelp was het belangrijkste symbool van deze pelgrimage.

De orkaan in 1674, die ook het schip van de Domkerk deed instorten, trof ook deze kerk. De spits waaide eraf. Het duurde bijna 280 jaar (!) voordat er een nieuwe spits op kwam.

Op de torenspits kwam een windvaan in de vorm van een Jacobsschelp. Tevens werd de toren opnieuw bekleed met tufsteen (de nieuwe mantel uit onderstaand gedicht).

Aan de zijde van het Jacobikerkhof werd na de restauratie de gevelsteen ‘1674-1953’ aangebracht met dichtregels van de in Utrecht geboren Jan Engelman (1900-1972):

Een nieuwe mantel schonken mij
Bestuurderen en Burgerij
Wat de orkaan mij heeft ontnomen
is door hun gunst weerom gekomen
Prijs God, O welgemaakte steen
Gij spits, wijs naar de hemel heen
Jacobus wil aan Utrecht leeren

door stormen veilig Pelgrimeren

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén